Hoe ver gaat de zorgplicht van een franchisegever bij een oplopende betalingsachterstand?

27-05-2026

Een franchisenemer ziet de resultaten teruglopen. Kosten stijgen, marges staan onder druk en betalingen schuiven steeds verder vooruit. Ondertussen blijft de samenwerking doorlopen. De franchisegever ontwikkelt de formule en verlangt nieuwe investeringen die de bank op grond van diens zorgplicht niet financiert. De franchisegever treedt op als financier. Er wordt opnieuw geïnvesteerd in de winkel, de formule en nieuwe systemen. De franchisegever kijkt mee met de cijfers en ziet betalingsachterstanden oplopen.

“Wanneer financiële problemen ontstaan, wordt de rol van de franchisegever ingewikkelder.”

Meer dan alleen leverancier

In veel franchiseovereenkomsten is vastgelegd dat franchisenemers periodiek financiële informatie delen, bijvoorbeeld via rapportages en systemen waarin resultaten van de franchiseonderneming direct inzichtelijk zijn.
Een franchisegever is dan ook veel meer dan alleen leverancier. De goede franchisegever heeft een zorg voor de formule én voor de franchiseondernemingen

Franchisegevers hebben vaak meerdere rollen tegelijk. Zij ontvangen franchisevergoedingen, leveren producten, verzorgen financieringen of treden op als verhuurder van het pand. Een franchisegever is vaak ook schuldeiser. Welke pet past dan, als schulden van de franchisenemer oplopen?

Wat staat in de Wet franchise?

De Wet franchise bevat regels over de samenwerking tussen franchisegever en franchisenemer.

Daarin staat onder meer dat franchisegevers:

• relevante informatie tijdig moeten delen;
• regelmatig overleg moeten voeren;
• ondersteuning en begeleiding moeten bieden;
• en zich moeten gedragen als goed franchisegever.

De wet betekent niet dat een franchisenemer geen eigen ondernemersrisico heeft.

Schulden lopen vaak langzaam op

Een problematische schuldpositie kan geleidelijk ontstaan, soms in de verwachting dat een situatie tijdelijk is.

Franchisegevers zullen vroegtijdig signalen zien van financiële uitdagingen. Op enig moment zal de franchisegever daarop moeten reageren. Wanneer wat precies van een franchisegever mag worden verwacht, is geen eenvoudig te beantwoorden vraag .

Financiële problemen hebben grote gevolgen. Voor de franchiseonderneming, voor de medewerkers, winkelgebieden en lokale voorzieningen en voor de ondernemer en zijn privé situatie zelf.

Signalen dat financiële problemen structureel worden

• betalingstermijnen lopen steeds verder op;
• nieuwe investeringen worden met extra schuld gefinancierd;
• privé zekerheden worden uitgebreid;
• leveranciers moeten langer wachten op betaling;
• er ontstaat afhankelijkheid van voorfinanciering;
• er is weinig ruimte meer voor ondernemersbeloning.

In deze fase is het belangrijk om tijdig inzicht en advies te zoeken voordat schulden verder oplopen.

Wat zegt de Wet franchise hierover?

Met de invoering van de Wet franchise is erkend dat franchise meer is dan een gewone commerciële relatie. Franchisegevers moeten tijdig relevante informatie delen en ondersteuning bieden die redelijkerwijs mag worden verwacht binnen de samenwerking.
Van een goed franchisegever mag worden verwacht dat deze zorgvuldig handelt.

Een franchisenemer blijft zelfstandig ondernemer en verantwoordelijk voor de eigen onderneming. Naarmate een franchisegever intensiever betrokken is bij de onderneming en meer inzicht heeft in de financiële situatie van de ondernemer, wordt een actieve zorg voor en begeleiding van de franchisenemer meer vanzelfsprekend.

Wanneer investeringen worden verlangd van een franchisenemer met een oplopende schuld of schulden al langere tijd oplopen, kan discussie ontstaan over de vraag of voldoende zorg is of wordt betracht. Is de franchisenemer wel voldoende begeleid? Is die begeleiding wel voldoende gericht op de franchisenemer en niet slechts op verdiensten en/of verhaal van de franchisegever.

Zorg tussen formule en zelfbehoud

Voor franchisenemers die jarenlang hebben geïnvesteerd in de franchiseonderneming en in de formule gebonden samenwerking, is stoppen zelden een voor de hand liggende optie. Zeker niet wanneer privézekerheden zijn afgegeven . Ook voor de franchisegever niet die rekent op een voortdurende investering, afname van goederen of diensten en of doorbetaling van de huur. Vakcentrum Bedrijfsadvies ziet in die gevallen helaas nog regelmatig dat de franchisenemer dan door de mangel wordt gehaald tot de laatste druppel uit die steen is geperst. De gevolgen zijn dan voor het insolventieapparaat. Bijna zonder uitzondering zakken die franchisenemers ook fysiek (en mentaal) door de hoeven. Soms vallen hierdoor gezinnen uiteen.

Wanneer zou een franchisegever, die jarenlang intensief betrokken was bij de franchiseonderneming, moeten afwijken van de formulelijn om de franchisenemer hiertegen te beschermen? Wanneer moet de witte handdoek worden geworpen voor een periode van bezinning en andere dan formulemaatregelen ter voorkoming van onoplosbare schade. Hoe zit het dan met de rechten van de franchisegever als schuldeiser? Moeten rotte appels meedogenloos worden verwijderd of valt er anders te handelen? En wat is de rol van door de franchisegever aangewezen boekhoudkantoren of accountants hierbij?

De rechtspraak over deze vragen is zeer beperkt en dat is niet gek. Er is in de meest vervelende situaties geen ruimte voor een gerechtelijke procedure.

“Een franchisegever is vaak veel meer dan alleen leverancier of schuldeiser.”

Gezonde samenwerking vraagt ook verantwoordelijkheid

Dat betekent niet dat er geen discussie is over deze zorgplicht. Vakcentrum Bedrijfsadvies juicht die discussie toe. Het gaat hierbij om meer dan juridische regels. Het gaat over gezond en zelfstandig ondernemerschap. Het gaat om normen en waarden. En om realistische verwachtingen en tijdig overleg. Het gaat om mensen, ondernemerschap en vertrouwen. Het is een maatschappelijk relevante kwestie.

Vakcentrum Bedrijfsadvies

Vakcentrum Bedrijfsadvies ondersteunt zelfstandig winkeliers bij juridische, financiële en strategische vraagstukken. Ook bij vragen over franchise, samenwerkingsafspraken en continuïteit van de onderneming.